TH?? KH??NG V???N TH??? GI???I ??? TH?? V?? L???I ??? THI T???C VI???T NAM (ti???p theo) 5
????? Ho??ng
Thu???t ng??? : Th?? kh??ng v???n ??? Vi???t b??? v???n ??i???u
Th?? v?? l???i: Vi???t b??? v???n ??i???u, kh??ng ?? t?????ng.
Tho v?? l??i thi t???c: vi???t b??? v???n ??i???u, kh??ng ?? t????ng, b???nh ho???n, d??m d???t, b???n th???u, ph?? v??? truy???n th??ng t??? ti??n v?? n??n lo???i.
27 t??n v?? l???i ??? thi t???c Vi???t Nam: 1, Thanh T??m Tuy???n, 2, L?? V??n Ng??n, 3, Nguy???n Quang Thi???u,4, Nguy???n B??nh Ph????ng, 5, Ngu???n Khoa Di???m,6, Phan Ho??ng,7, Tr???n H??ng,8, Ph?? Tr???m Inra sa ra, 9, Ho??ng V?? Thu???t, 10, Mai V??n Ph???n, 11, Thi Ho??ng, 12, Mai Qu???nh Nam , 13, Tr??c Th??ng, 14, Nguy???n Phan Qu??? Ma, 15, Phan Huy???n Th??,16, PhanTh??? V??ng Anh, 17, Tuy???t Nga, 18, D?? Th??? Ho??n,19, Ho??ng H??ng, 20, Thanh T??ng, 21, T??? Qu??c Ho??i, 22, V??n C???m H???i, 23, Gi??ng V??n, 24, ????? Do??n Ph????ng, 25,Ph???m ??????ng. 26, Vi Th??y Linh, 27, M?? Giang L??n.
Cu???i th??? k??? XX, nh???t l?? th???i ??i???m n??m 1993, khi H???i Nh?? v??n Vi???t Nam trao t???ng gi???i th?????ng ???S??? m???t ng??? c???a l???a??? cho Nguy???n Quang Thi??u ??? m???t anh C??ng an chuy??n nghi???p thi ???th?? v?? l???i??? m???i b??ng ph??t nh?? n??m ?????c sau m??a! C??c b??o chi Trung ????ng ?????n ?????a ph????ng ????u c??ng in lo???i vi???t n??y. Ng?????i ta c?? h??ng v???n nh?? th??, h??ng v???n nh?? ph?? b??nh, ti???n s?? b?? c??ng l???m, ti???n s?? th???t c??ng nhi???u ch??? ma n??o l??n ti???ng khen ch??!! Ng?????i ta vin v??o T??y, T??u: ???h??? l??m ???????c th?? m??nh c??ng l??m ???????c???.
T??i l?? ng?????i ?????c n??n th???y th?? hay th?? ??oc, th?? d??? th?? th??i! N??n kh??ng bao gi??? ?????c ???v?? l???i??? vi???t b??? v???n, b??? ??i???u, t?? t????ng thua ch???i c??n!. Nh??ng r??i ???v?? l???i??? ???????c ????a v??o gi???ng d???y, b???t c??? ???u tr?? h???c! Th??? th?? ch???t c??? n??t! Cha ??ng minh ph??n ra c??c lo???i h??nh ????? ph??n bi???t nh??: chi???u, bi???u, h???ch, s???, ph??, s???c,th??, ph?????Ki???u vi???t kh??ng ra h??ng, ra l???i; t?? t?????ng t?? m??, r???i r???m v?? ngh??a, khi??n c?????ng, t???i ngh??a, l???m l???i, d??m d??t, b??ng ho???i ?????o ?????c, hoa h??e, hoa s??i, lai c??ng, T??y kh??ng ra T??y, T??u kh??ng ra T??u, ng???y ng??n, gi??? d???i, gi??? t???o ngu ?????n, ph?? n??t thu???n phong , m??? t???c r???t ph???n c???m???tr??n to??n c??i Vi???t! T??i ?????t lo???i vi???t r??c r?????i n??y c??i t??n m???i ??? th?? v?? l???i???. T??? ???? ??? v?? l???i??? xu???t hi???n th??nh m???t thu???t ng??? V??n H???c n?????c nh??! ???V?? l???i??? ng???p tr??n ?????t n?????c!
????m ???v?? l???i??? n??i chung th???p h???c, ngu d???t. C??i nguy h???i nh???t l?? ch??ng kh??ng c?? tr??i tim! C??? ???th??? h??? tr?? ??i nh?? th???i s???t???! Ch??ng ngu d???t v?? kh??ng h???c cha ??ng. T??? ti??n ta ???? vi???t ???th?? kh??ng v???n??? ???? th??nh Th??nh thi m?? c??c nh?? th?? T??y g???c ch??nh h??ng nh?? Milton, Cowper , Guillaume Apollinaire, William Shakespeare, Henry Howard , Walt Whitman ???ph???i ch???p tay v??i:
Nguy???n Tr??i
B??nh Ng?? ?????i c??o:
B??nh Ng?? ?????i c??o ???????????? ??? C??o b??nh Ng??
????????????????????????????????????????????????
???????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????
???????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????
???????????????????????????????????????
??????????????????????????????????????????
??????????????????????????????
??????????????????????????????
?????????????????????
?????????????????????
????????????????????????
????????????????????????
??????????????????????????????
??????????????????????????????
??????????????????????????????
??????????????????????????????
?????????
????????????????????????????????????
????????????????????????????????????
???Th???n v?? b???t s??t, d?? di???c th??? th?????ng ????? hi???u sinh chi t??m
Tham t?????ng Ph????ng Ch??nh, N???i quan M?? K???, ti??n c???p h???m ng?? b??ch d?? s??u, k?? ????? h???i nhi do th??? h???n phi ph??ch t??n;
T???ng binh V????ng Th??ng, Tham ch??nh M?? Anh, h???u c???p m?? s??? thi??n d?? th???t, d?? ho??n qu???c nhi ??ch t??? c??? l???t t??m kinh.
B??? k?? u?? t??? tham sinh, nhi tu h???o h???u th??nh;
D?? d?? to??n qu??n vi th?????ng, nhi d???c d??n chi ?????c t???c.
Phi duy m??u k??? chi c???c k??? th??m vi???n,
C??i di???c c??? kim chi s??? v??? ki???n v??n.
X?? t???c d?? chi ??i???n an,
S??n xuy??n d?? chi c???i quan.
C??n kh??n k?? b?? nhi ph???c th??i,
Nh???t nguy???t k?? h???i nhi ph???c minh.
Vu d?? khai v???n th??? th??i b??nh chi c??,
Vu d?? tuy???t thi??n ?????a v?? c??ng chi s???.
Th??? do thi??n ?????a t??? t??ng chi linh h???u,
D?? m???c t????ng ??m h???u nhi tr?? nhi??n d??.
?? h??!
Nh???t nhung ?????i ?????nh, h???t th??nh v?? c???nh chi c??ng;
T??? h???i v??nh thanh, ?????n b??? duy t??n chi c??o.
B?? c??o h?? nh??,
????? Ho??ng d???ch th?? ???.
Ta ch???ng gi???t h???i, th??? l??ng tr???i, ta m??? ???????ng hi???u sinh
M?? K???, Ph????ng Ch??nh, c???p cho n??m tr??m chi???c thuy???n, ra ?????n bi???n m?? v???n h???n xi??u, ph??ch l???c,
V????ng Th??ng, M?? Anh, ??em cho v??i ngh??n c??? ng???a, v??? ?????n n?????c m?? v???n tim ?????p ch??n run.
H??? ???? tham s???ng s??? ch???t m?? ho?? hi???u th???c l??ng
Ta l???y b???o to??n l?? h??n, ????? nh??n d??n ngh??? s???c.
Ch???ng nh???ng m??u k??? k?? di???u
C??ng l?? ch??a th???y x??a nay
X?? t???c t??? ????y v???ng b???n
Non s??ng t??? ????y ?????i m???i
C??n kh??n b?? r???i l???i s??ng
Tr???i tr??ng t???i r???i l???i h???ng
Ng??n n??m v???t nh???c nh?? s???ch l??u
Mu??n thu??? n???n th??i b??nh v???ng ch???c
??u c??ng nh??? tr???i ?????t t??? t??ng linh thi??ng ???? l???ng th???m ph?? tr???;???
Than ??i!
M???t c??? nhung y chi???n th???ng, n??n c??ng oanh li???t ng??n n??m
B???n ph????ng bi???n c??? thanh b??nh, ban chi???u duy t??n kh???p ch???n.
Xa g???n b?? c??o,
Ai n???y ?????u hay!
Tr???n Qu???c Tu???n - H???ch (tr??ch)
- Tr???n Qu???c Tu???n (1231? - 1300), t?????c H??ng ?????o V????ng.
- ??ng l?? m???t danh t?????ng ki???t xu???t c???a d??n t???c th???i Tr???n.
- N??m 1285 v?? n??m 1287, qu??n Nguy??n - M??ng x??m l?????c n?????c ta, l???n n??o ??ng c??ng ???????c Tr???n Nh??n T??ng c??? l??m Ti???t ch??? th???ng l??nh c??c ?????o qu??n, c??? hai l???n ?????u th???ng l???i v??? vang.
- V??o ?????i vua Tr???n Anh T??ng, ??ng v??? tr?? s?? ??? V???n Ki???p (nay l?? x?? H??ng ?????o, huy???n Ch?? Linh, t???nh H???i D????ng) r???i m???t ??? ?????y.
- Nh??n d??n t??n th??? ??ng l?? ?????c th??nh Tr???n v?? l???p ?????n th??? ??? nhi???u tr??n ?????t n?????c.
D??? ch?? t??? t?????ng h???ch v??n (??????????????????), th?????ng ???????c g???i l?? H???ch T?????ng S??, l?? b??i h???ch c???a th???ng s??y Tr???n Qu???c Tu???n.
Nguy??n b???n Vi???t c??? (ch??? Nho)
Phi??n ??m ti???ng Vi???t
D??? ch?? t??? t?????ng h???ch v??n (??????????????????), th?????ng ???????c g???i l?? H???ch T?????ng S??, l?? b??i h???ch c???a th???ng s??y Tr???n Qu???c Tu???n.
Nguy??n b???n Vi???t c??? (ch??? Nho)
Phi??n ??m ti???ng Vi???t
????????????
D?? th?????ng v??n chi:
??????????????????????????????
K??? T??n d?? th??n ?????i t??? nhi tho??t Cao ?????;
??????????????????????????????
Do Vu d?? b???i th??? qua nhi t??? Chi??u V????ng.
????????????????????????
D??? Nh?????ng th???n th??n nhi ph???c ch??? th??;
????????????????????????
Th??n Kho??i ??o???n t?? nhi ph?? qu???c n???n.
?????????????????? ?????????????????????????????????
K??nh ?????c nh???t ti???u sinh d??, th??n d???c Th??i T??ng nhi ?????c mi???n Th??? Sung chi vi;
?????????????????? ?????????????????????????????????
C???o Khanh nh???t vi???n th???n d??, kh???u m??? L???c S??n nhi b???t t??ng ngh???ch t???c chi k???.
?????????????????? ???????????? ????????????
T??? c??? trung th???n ngh??a s??, d?? th??n t??? qu???c h?? ?????i v?? chi?
????????????????????????????????????
Thi???t s??? s??? t??? khu khu vi nhi n??? t??? chi th??
???????????? ??????????????????
????? t??? d?? h???, ?? n??ng danh th??y tr??c b???ch,
????????????????????????
D??? thi??n ?????a t????ng vi b???t h??? tai!
?????????????????? ????????????
Nh??? ?????ng th??? vi t?????ng ch???ng, b???t hi???u v??n ngh??a,
???????????? ????????????
K??? v??n k??? thuy???t, nghi t??n t????ng b??n.
????????????????????????
C??? ti??n chi s??? c?? tr?? v???t lu???n.
???????????????????????????
Kim d?? d?? T???ng, Th??t chi s??? ng??n chi:
??????????????????
V????ng C??ng Ki??n h?? nh??n d???
??????????????????????????????
K??? t??? t?????ng Nguy???n V??n L???p h???u h?? nh??n d???
???????????????????????????
D?? ??i???u Ng?? t???a t???a ?????u ?????i chi th??nh,
???????????????????????????
??????ng M??ng Kha ???????ng ???????ng b??ch v???n chi phong,
???????????????????????????
S??? T???ng chi sinh linh ch?? kim th??? t???!
?????????????????????
C???t ????i Ng???t Lang h?? nh??n d???
??????????????????????????????
K??? t??? t?????ng X??ch Tu T?? h???u h?? nh??n d???
????????????????????????
M???o ch?????ng l??? ?? v???n l?? chi ?????,
????????????????????????
Qu??? Nam Chi???u ?? s??? tu???n chi kho???nh,
???????????????????????????
S??? Th??t chi qu??n tr?????ng ch?? kim l??u danh!
?????????????????????????????????
Hu???ng d?? d??? nh??? ?????ng, Sinh ?? nhi???u nh????ng chi thu;
??????????????????
Tr?????ng ?? gian nan chi t???.
?????????????????? ????????????
Thi???t ki???n ng???y s??? v??ng lai, ?????o ????? b??ng ng???.
?????????????????????????????????
Tr???o h??o ?? chi th???n thi???t nhi l??ng nh???c tri???u ????nh;
?????????????????????????????????
???y khuy???n d????ng chi x??ch khu nhi c??? ng???o t??? ph???.
???????????????????????????????????????????????????
Th??c H???t T???t Li???t chi l???nh nhi s??ch ng???c b???ch, d?? s??? v?? d?? chi tru c???u;
???????????????????????????????????????????????????
Gi??? V??n Nam V????ng chi hi???u nhi khu kim ng??n, d?? ki???t h???u h???n chi th???ng h???.
?????????????????????????????????????????????
Th?? do d?? nh???c ?????u n???i h???, ninh n??ng mi???n di h???u ho???n d?? tai?
?????????????????? ????????????
D?? th?????ng l??m xan vong th???c, Trung d??? ph??? ch???m,
???????????? ????????????
Th??? t??? giao di, T??m ph??c nh?? ?????o
???????????????????????? ?????????????????????
Th?????ng d?? v??? n??ng th???c nh???c t???m b??, nh??? can ???m huy???t vi h???n d??.
???????????????????????????
Tuy d?? chi b??ch th??n, cao ?? th???o d??;
????????????????????????
D?? chi thi??n thi, kh???a ?? m?? c??ch,
????????????
Di???c nguy???n vi chi.
?????????????????? ????????????
Nh??? ?????ng c???u c?? m??n h???, Ch?????ng ??c binh quy???n.
????????????????????????
V?? y gi??? t???c ?? chi d?? y;
????????????????????????
V?? th???c gi??? t???c t??? chi d?? th???c.
?????????????????????
Quan ti gi??? t???c thi??n k??? t?????c;
?????????????????????
L???c b???c gi??? t???c c???p k??? b???ng.
???????????? ????????????
Th???y h??nh c???p chu; L???c h??nh c???p m??.
?????????????????????????????????
???y chi d?? binh, t???c sinh t??? ?????ng k??? s??? vi;
?????????????????????????????????
Ti???n chi t???i t???m, t???c ti???u ng??? ?????ng k??? s??? l???c.
???????????????????????? ??????????????????????????????
K??? th??? C??ng Ki??n chi vi thi??n t??, Ng???t Lang chi vi ph?? nh???, Di???c v??? h??? nh??.
??????????????????????????????
Nh??? ?????ng t???a th??? ch??? nh???c, t???ng b???t vi ??u;
????????????????????????
Th??n ??????ng qu???c s???, t???ng b???t vi qu??.
???????????????????????????????????????
Vi bang qu???c chi t?????ng, th??? l???p di t?? nhi v?? ph???n t??m;
???????????????????????????????????????
Th??nh th??i th?????ng chi nh???c, y???n h?????ng ng???y s??? nhi v?? n??? s???c.
????????????????????????????????????
Ho???c ?????u k?? d?? vi l???c; Ho???c ????? b??c d?? vi ngu.
????????????????????????
Ho???c s??? ??i???n vi??n d?? d?????ng k??? gia;
????????????????????????
Ho???c luy???n th?? t??? d?? t?? ?? k???.
?????????????????????????????????
Tu sinh s???n chi nghi???p, nhi vong qu??n qu???c chi v???;
?????????????????????????????????
T??? ??i???n li???p chi du, nhi ????i c??ng th??? chi t???p.
????????????????????????
Ho???c cam m??? t???u; Ho???c th??? d??m thanh.
?????????????????????
Tho??t h???u M??ng Th??t chi kh???u lai,
??????????????????????????????
H??ng k?? chi c???, b???t t??c d?? xuy??n l??? gi??p;
??????????????????????????????
????? b??c chi thu???t, b???t t??c d?? thi qu??n m??u.
????????????????????????????????????
??i???n vi??n chi ph??, b???t t??c d?? th???c thi??n kim chi khu;
????????????????????????????????????
Th?? noa chi l???y, b???t t??c d?? sung qu??n qu???c chi d???ng.
??????????????????????????????
Sinh s???n chi ??a, b???t t??c d?? c???u l??? th???;
??????????????????????????????
Li???p khuy???n chi l???c, b???t t??c d?? khu t???c ch??ng.
????????????????????????
M??? t???u b???t t??c d?? tr???m l??? qu??n;
????????????????????????
D??m thanh b???t t??c d?? lung l??? nh??.
???????????? ?????????????????? ????????????
??????ng th??? chi th???i, Ng?? gia th???n ch??? t???u ph???c, Th???m kh??? th???ng tai!
????????????????????????
B???t duy d?? chi th??i ???p b??? t?????c,
???????????????????????????????????????
Nhi nh??? ?????ng chi b???ng l???c di???c vi tha nh??n chi s??? h???u;
????????????????????????
B???t duy d?? chi gia ti???u b??? khu,
???????????????????????????????????????
Nhi nh??? ?????ng chi th?? noa di???c vi tha nh??n chi s??? l???;
?????????????????????????????????????????????
B???t duy d?? chi t??? t??ng x?? t???c, vi tha nh??n chi s??? ti???n x??m,
????????????????????????????????????????????????
Nhi nh??? ?????ng chi ph??? m???u ph???n m???, di???c vi tha nh??n chi s??? ph??t qu???t;
???????????????????????? ??????????????? ???????????? ????????????
B???t duy d?? chi kim sinh th??? nh???c, tuy b??ch th??? chi h???, x?? danh nan t???y, ??c th???y tr?????ng t???n,
?????????????????? ????????????????????????
Nhi nh??? ?????ng chi gia thanh, di???c b???t mi???n danh vi b???i t?????ng h??!
??????????????????????????????????????????
??????ng th??? chi th???i, Nh??? ?????ng tuy d???c t??? k??? ngu l???c, ?????c h????
??????????????????
Kim d?? minh c??o nh??? ?????ng,
????????????????????????
??????ng d?? th??? h???a t??ch t??n vi nguy;
????????????????????????
??????ng d?? tr???ng canh xuy t?? vi gi???i.
????????????????????????
Hu???n luy???n s?? t???t; T???p nh?? cung th???.
???
S???
????????????????????????
Nh??n nh??n B??ng M??ng; Gia gia H???u Ngh???.
????????????????????????
C??u T???t Li???t chi ?????u ?? khuy???t h???;
????????????????????????
H??? V??n Nam chi nh???c ?? c???o nhai.
??????????????????????????????
B???t duy d?? chi th??i ???p v??nh vi thanh chi??n,
????????????????????????????????????
Nhi nh??? ?????ng chi b???ng l???c di???c chung th??n chi th??? t???;
???????????????????????????
B???t duy d?? chi gia ti???u ?????c an s??ng nh???c,
????????????????????????????????????
Nhi nh??? ?????ng chi th?? noa di???c b??ch ni??n chi giai l??o;
??????????????????????????????
B???t duy d?? chi t??ng mi???u v???n th??? h?????ng t???,
????????????????????????????????????
Nhi nh??? ?????ng chi t??? ph??? di???c xu??n thu chi huy???t th???c;
????????????????????????
B???t duy d?? chi kim sinh ?????c ch??,
?????????????????????????????????
Nhi nh??? ?????ng b??ch th??? chi h???, ph????ng danh b???t h???;
????????????????????????
B???t duy d?? chi m??? th???y v??nh th??y,
???????????????????????????????????????
Nhi nh??? ?????ng chi t??nh danh di???c di ph????ng ?? thanh s??? h??.
??????????????????????????????????????????
??????ng th??? chi th???i, Nh??? ?????ng tuy d???c b???t vi ngu l???c, ?????c h???!
???????????????????????????????????????????????????
Kim d?? l???ch tuy???n ch?? gia binh ph??p vi nh???t th??, danh vi???t Binh th?? y???u l?????c.
???????????????????????? ???????????? ?????????????????????
Nh??? ?????ng ho???c n??ng chuy??n t???p th??? th??, th??? d?? gi??o h???i, th??? t??c th??? chi th???n ch??? d??;
??????????????? ???????????? ?????????????????????
Ho???c b???o kh?? th??? th??, vi d?? gi??o h???i, th??? t??c th??? chi c???u th?? d??.
??????
H?? t???c?
???????????????????????????
M??ng Th??t n??i b???t c???ng ????i thi??n chi th??,
????????????????????????????????? ??????????????????
Nh??? ?????ng k?? ??i???m nhi??n, b???t d?? tuy???t s??? vi ni???m, b???t d?? tr??? hung vi t??m,
?????????????????? ??????????????? ????????????
Nhi h???u b???t gi??o s?? t???t, th??? ?????o qua ngh??nh h??ng, kh??ng quy???n th??? ?????ch;
??????????????? ????????????
S??? b??nh l??? chi h???u, v???n th??? di tu,
??????????????????????????????????????????
Th?????ng h???u h?? di???n m???c l???p ?? thi??n ?????a ph?? t??i chi gian da?
???????????????????????? ???????????????
C??? d???c nh??? ?????ng minh tri d?? t??m, Nh??n b??t d?? h???ch v??n.
H???ch t?????ng s?? (Ng?? T???t T??? (d???ch ??? tr??ch)
???Ta th?????ng nghe: K??? T??n l???y th??n ch???t thay, c???u tho??t ???????c vua Cao-?????; Do Vu ch??a l??ng ch???u gi??o che ch??? ???????c vua Chi??u-v????ng; D??? Nh?????ng nu???t than ????? tr??? th?? cho th???y; Th??n Kho??i ch???t tay ????? g??nh n???n cho n?????c; U???t Tr?? Cung m???t vi??n t?????ng nh???, c??n bi???t che ????? ???????ng-ch???, ra kh???i v??ng v??y c???a Th??? Sung; Nhan C???o-Khanh l?? b???y t??i xa, c??n bi???t m???ng ch???i L???c S??n, kh??ng nghe l???i d??? c???a ngh???ch-t???c. T??? x??a, nh???ng b???c trung-th???n ngh??a-s??, l???y th??n theo n?????c, ?????i n??o l?? kh??ng c?? ????u? N???u m???y ng?????i kia, ch??m ch??m h???c th??i d??t-d??t c???a con g??i tr??? con, ch???ng qua c??ng ?????n ch???t d?? ??? d?????i c???a s???, ????u ???????c ghi t??n v??o trong th??? tre l???a tr???ng, danh ti???ng c??ng tr???i ?????t c??ng l??u b???n?
C??c ng?????i ?????i ?????i l?? con nh?? v??, kh??ng bi???t ch??? ngh??a, nghe nh???ng chuy???n ???y, th???y ?????u n???a tin n???a ng???. Th??i th?? nh???ng vi???c c??? x??a, h??y ????? ???? kh??ng n??i ?????n n???a. Nay ta h??y ??em chuy???n n?????c T???ng, gi???ng Th??t(l?? chuy???n g???n ????y) k??? cho c??c ng?????i c??ng nghe: V????ng c??ng Ki??n l?? ng?????i g??? Nguy???n v??n L???p t???-t?????ng c???a y l???i l?? ng?????i g??, ch??? c?? v??ng th??nh ??i???u-ng?? nh??? b???ng c??i ?????u hai ng?????i ???y ch???ng n???i to??n qu??n tr??m v???n c???a M??ng-kha, khi???n cho con d??n n?????c T???ng, ?????n nay h??y c??n nh??? ??n. ???????ng ng???t Ng???i l?? ng?????i g??? X??ch tu T?? t???-t?????ng c???a y l???i l?? ng?????i g??? x??ng pha lam-ch?????ng tr??n ??u???ng mu??n d???m, hai ng?????i ???y ????nh ???????c qu??n Nam-chi???u trong v??i tu???n, khi???n cho vua ch??a gi??ng Th??t nay c??n ????? ti???ng!
Hu???ng chi ta v???i c??c ng????i, sinh ??? bu???i r???i ren, l???n l??n nh???m khi kh?? nh???c, ch??nh m???t ng?? th???y s??? ng???y ??i l???i, ???????ng x?? ngh???n-ngang, ch??ng m??a c??i l?????i c?? qu??? l??m nh???c ch???n tri???u-????nh, ch??ng gi?? c??i th??n ch?? d??, ki??u ng???o v???i quan t???-ph???; ch??ng nh??? m???nh l???nh c???a ch??a M??ng-C???, m?? ????i n??o ng???c n??o l???a, s??? v??i v??nh th???t v?? c??ng; ch??ng m?????n danh hi???u c???a vua V??n-nam m?? h???ch n??o b???c n??o v??ng; c???a kho ?????n ???? h??? h???t Cung-?????n cho ch??ng gi???ng nh?? ??em th???t m?? li???ng cho c???p ????i, sao cho kh???i lo v??? sau?
Ta th?????ng th?? t???i b???a qu??n ??n, gi???a ????m v??? g???i, n?????c m???t tr??n xu???ng ?????y m??p, t???m l??ng ??au nh?? b??? ????m, v???n l???y c??i s??? ch??a th??? ??n th???t n???m da, nu???t gan u???ng m??u c???a ch??ng l??m t???c. D???u cho m???t tr??m c??i th??n c???a ta ph???i ??em ?????t ??? ?????ng c???, m???t ngh??n c??i th??n c???a ta ph???i ??em b???c v??o da ng???a, ta c??ng vui l??ng. C??c ng????i l??u nay ??? d?????i c???a ta c???m gi??? binh-quy???n, thi???u ??o th?? m???c ??o cho, thi???u ??n th?? s??? c??m ?????, quan nh??? th?? cho l??n ch???c, b???ng ??t cho th??m l????ng, ??i th???y c???p thuy???n, ??i b??? c???p ng???a, nh???ng khi tr???n m???c, s??? s???ng th??c th???y chung v???i tr??, nh???ng l??c m???ng khao, ti???ng vui c?????i ai c??ng nh?? n???y. So v???i C??ng Ki??n l??m ch???c thi??n-l??, Ng???t Ng???i ??? ng??i ph?? nh???, c?? kh??c g?? ????u.
Th??? m?? c??c ng????i th???y ch??? b??? nh???c ch???ng l???y l??m lo, g???p n?????c b??? d?? ch???ng l???y l??m th???n, l??m t?????ng nh?? n?????c ph???i h???u m???y ?????a chum m?????ng, m?? kh??ng c?? l??ng c??m h???n, nghe kh??c nh???c th??? ??em th???t m???t t??n ng???y s???, m?? kh??ng c?? v??? t???c gi???n; k??? th?? ch???i g?? cho th??ch, k??? th?? ????nh b???c mua vui, c?? ng?????i ch??? ch??m v?????n ru???ng, c???t nu??i ???????c nh??; c?? ng?????i ch??? m???n v??? con, l???y m??nh l??m tr???ng; c??ng c?? k??? ch??? lo l??m gi??u l??m c??, vi???c qu??n qu???c ch???ng th??m ??o??i ho??i, c??ng c?? ng?????i ch??? ham v??? s??n-b???n m?? qu??n vi???c binh, ho???c l?? ??am m??i r?????u ng???t, ho???c l?? m?? ti???ng h??t hay.
M???t khi gi???c M??ng ?????n n??i, th?? c???a con g?? n??i kh??ng th??? ????m th???ng ??o-gi??p c???a gi???c; thu???t ??? b??n b???c kh??ng th??? ??em l??m m??u m???o ??? trong qu??n; v?????n ru???ng tuy gi??u, t???m th??n ???y ngh??n v??ng kh??n chu???c; v??? con tuy s???n, trong ????m ba qu??n kh?? d??ng, c???a c???i tuy nhi???u, kh??ng th??? mua ???????c ?????u gi???c; ch?? s??n tuy kh???e, kh??ng th??? ??u???i ???????c qu??n th??, r?????u ngon kh??ng ????? ????? cho gi???c ph???i m??; h??t hay kh??ng ????? l??m cho gi???c ph???i ??i???c; l??c ???? th???y tr?? ta s??? c??ng b??? tr??i, ????ng ??au ?????n bi???t ch???ng n??o! N???u th???, ch???ng nh???ng l?? th??i-???p c???a ta kh??ng c??n, m?? b???ng-l???c c???a c??c ng????i c??ng b??? k??? kh??c chi???m m???t; ch???ng nh???ng l?? gia- quy???n c???a ta ph???i ??u???i, m?? v??? con c???a c??c ng????i c??ng b??? k??? kh??c b???t ??i; ch???ng nh???ng x?? t???c c???a t??? t??ng ta s??? b??? d??y x??o, m?? ?????n m??? m??? c???a cha m??? ng????i c??ng s??? b??? k??? kh??c ????o l??n, ch???ng nh???ng th??n ta ki???p n??y ch???u nh???c, v?? tr??m ki???p kh??c ti???ng nh?? kh??n r???a, t??n x???u v???n c??n, m?? gia thanh c???a c??c ng????i c??ng ch???ng kh???i mang ti???ng l?? nh?? b???i t?????ng. ???? ?????n khi ???? c??c ng????i mu???n ch??i b???i cho th???a, ???????c ch??ng?
Nay ta b???o r?? c??c ng????i: c??i chuy???n d???m l???a ?????ng c???i ph???i lo, m?? c??u s??? canh th???i rau n??n nh???. C??c ng????i h??y n??n hu???n luy???n qu??n s??, r??n t???p cung t??n, khi???n cho ng?????i ng?????i gi???i nh?? B??ng M??ng, nh?? nh?? ?????u l?? H???u Ngh???, b??u ?????u H???t T???tLi???t d?????i c???a khuy???t, ?????p th???t Tho??t Hoan trong tr???i r??m. Nh?? th??? ch???ng nh???ng l?? th??i ???p c???a ta m??i m??i l?? c???a gia truy???n, m?? b???ng l???c c??c ng????i c??ng ???????c su???t ?????i h?????ng th???; ch???ng nh???ng gia quy???n c???a ta ???????c y??n gi?????ng n???m, m?? v??? con c??c ng????i c??ng ???????c sum h???p ?????n gi??; ch???ng nh???ng l?? t??ng mi???u ta s??? ???????c mu??n ?????i t??? l???, m?? t??? t??ng c??c ng????i c??ng ???????c th??? c??ng quanh n??m; ch???ng nh???ng th??n ta ki???p n??y ?????c ch??, m?? ?????n c??c ng?????i d?????i tr??m ?????i n???a ti???ng th??m v???n l??u truy???n; ch???ng nh???ng t??n tu???i ta kh??ng b??? mai m???t, m?? ?????n t??n h??? c??c ng?????i c??ng ????? ti??ng th??m trong s??? xanh. Khi ???y c??c ng????i kh??ng mu???n vui ch??i, ???????c ch??ng?
Nay ta l???a ch???n binh ph??p c??c nh??, l??m m???t quy???n s??ch, ?????t t??n l?? s??ch "Binh th?? y???u l?????c". N???u c??c ng????i bi???t chuy??n t???p s??ch ???y, nghe l???i d???y-b???o c???a ta, ???y l?? duy??n th???y tr?? ki???p x??a; N???u c??c ng????i b??? b?? s??ch ???y, tr??i l???i d???y-b???o c???a ta, ???y l?? m???i c???u th?? ki???p x??a, Sao v???y? B???i v?? nh?? v???y t???c l?? k??? th?? kh??ng ?????i chung tr???i, th??? m?? c??c ng????i kh??ng ngh?? t???i, ??i???m nhi??n kh??ng lo ?????n s??? r???a th???n, kh??ng tinh; ?????n vi???c tr??? hung, kh??ng nh??? ?????n chuy???n d???y-t???p qu??n-s??. Th??? l?? gi??? gi??o h??ng gi???c, n???m tay ch???ng gi???c. R???i ????y, sau khi d???p y??n qu??n gi???c, c??c ng????i s??? ph???i th???n mu??n ?????i, c??n m???t-m??i n??o ?????ng gi???a kho???ng tr???i ?????t che ch???? Ta mu???n c??c ng????i bi???t r?? b???ng ta, nh??n vi???t m???y l???i ???? l??m h???ch.???
(c??n n???a)
M??ix khi gi???c M??ng ?????n n??i, th?? c???a g?? tr??ng kh??ng th??? ???a gi???c????m th???ng ao giap c???a gi???c